12-19 Kasım: Sosyal ağlar, bilgi kullanımı ve bilgi doğrulama

12 ve 19 Kasım haftalarında sosyal ağlar konusu üzerinde duracağız. (12 Kasım'da yapacağımız dersin slaytları ve okuma listesine şuradan, 19 Kasım dersinin slaytlarına ise şu bağlantıdan erişebilirsiniz.)

Derse hazırlık için ayrıca aşağıdaki soruların yanıtlarını verip, kavramların ne anlama geldiğini araştırın:

• Aşağıdaki kavramların bireylerin bilgi tüketim süreçlerine ne şekilde etki edebileceklerini araştırın:
• Viral
• Gatekeeper (eşik bekçisi)
• Citizen journalism 
• Post-truth 
• Filter bubbles 
• Echoe chambers  
• Fact-checking
• "Cognitive biases" (bilişsel yanlılıklar) nelerdir? Bunlar, bugünün bilgi ekosisteminde ne gibi sorunlara neden olmaktadır?
• "Information disorder" kavramını açıklayın. Mis-information, dis-information, mal-information arasındaki farklar nelerdir?
• "Collaborative searching" nedir, bu konuda ne tür araştırmalar yapılmaktadır?

Okuyun / İnceleyin:

• İpek Hoca'nın doktora tez çalışmasında yer alan "2. Bölüm: Kavramsal Arka Plan" (s. 10-59) başlığının içeriğini okuyun.  
• Türkiye'deki haber tüketim alışkanlıklarının özetlendiği şu raporu okuyun: Why does Turkey need “news literacy”? 
• "50 Cognitive Biases in the Modern World" (Infografik)
• İnsanların yoğun olarak kullandığı sosyal ağlarda yayımlanan içeriğin rasyonel değil duygusal temellere dayandığı, bunun gerçek dışı bilginin üretimi ve yayılmasına olan etkisi ve bu sayede ortaya çıkan "bilgi kargaşası" hakkındaki şu yazıyı lütfen dikkatlice okuyun: One year on, we’re still not recognizing the complexity of information disorder online 
• Aşağıdaki yazıları (mümkün olduğunca kaynaklarına giderek) okuyun:
• Nereye kadar şüphe duyacağız?
• Araştırma: Yanlış bilgi gerçeklerden daha hızlı yayılıyor
• Araştırma: Değişimden korkanlar komplo teorilerine inanmaya daha yatkın
• Araştırma: Küresel anket: İnternetteki yanlış bilgi hakkında 7 ilginç nokta
• Araştırma: Dezenformasyon kampanyaları ve küresel salgından dersler
• Araştırma: Gerçeklerle görüşler nasıl ayırt edilir?
• Araştırma: Neden yanılgıya düşüyoruz?
• Araştırma: Yanlış bilgi ve yanlılıklar sosyal medyayı kasıtlı ve kazara istila ediyor
• Araştırma: Medyadan nefret ediyorsanız sahte haber başlığına aldanma olasılığınız çok daha yüksek
• Araştırma: Sahte haberler neden gerçek hissettiriyor?
• İnsanlar Komplo Teorilerine Neden İnanır?

5 Kasım: Değişen teknoloji ve bilgi kullanımı

Bu hafta yapacağımız dersin slaytları ve okuma listesini, derste şu soruların yanıtlarını verecek şekilde inceleyin/okuyun:

1. "Digital divide" nedir?

a) Bu kavram bilgi kullanımı bağlamında nasıl değerlendirilebilir?

b) Bu problem "teknoloji hazırbulunuşluğu" bağlamında nasıl değerlendirilebilir?

c) Bu problemi aşmak için neler yapılıyor?

d) Bu problemi aşmak için neler yapılabilir?

2. "Medya ekolojisi"ni açıklayın.

3. User experience design nedir, bir iş modeli olarak son dönemde neden popüler olmuş olabilir, açıklayın.

4. "Bilgi davranışı" (information behaviour) ne demek? Bilgi yönetimi disiplini açısından değerlendirdiğine "bilgi davranışı" neleri etkiler?

5. "Ağ insanları"nın özelliklerini düşünerek bu kişilerin bilgi davranışlarını değerlendirin.

6. Mobil bilgi kullanımı, geleneksel bilgi kullanımı ile kıyaslandığında ne gibi avantaj ve dezavantajlar sıralanabilir?

 

15 - 22 Ekim: "Bilgi Ekolojisi"

Bilgi ekolojisi konulu haftalarda kullandığımız slaytlar ve okuma listesinin olduğu sunuma şuradan erişebilirsiniz. (Eğer mümkünse slaytları cihazınıza indirerek incelemenizi öneririm, Google slaytlarla vb. açıldığında bazı linkler çalışmayabilir, bazı notları göremeyebilirsiniz.)

Derse hazırlık için;

1. "Bilgi ekolojisi"nin ne demek olduğunu araştırın.

2. Şu özdeyişler üzerine düşünün, tartışın ve bunları bilgi ekolojisi açısından yorumlayın:

• "İnsanlar yazıyı öğrenirlerse akıllarına  unutkanlık aşılanır; bellek alıştırması yapmayı bırakırlar. Çünkü yazılı olana güvenirler; şeyleri ezbere değil, dışsal işaretler aracılığıyla hatırlamaya çalışırlar. Keşfettiğiniz şey bellek için değil, hatırlama için bir reçetedir. Ve size inananlara sunduğunuz şey gerçek bir hikmet değil, sadece onun görüntüsüdür. Çünkü size inananlara birçok şey söyleyerek, ama öğretmeden, onları çok biliyorlarmış gibi gösterebilirsiniz. Oysa çoğunlukla hiçbir şey bilmezler. Ve insanlar gerçek hikmetle donatılmazlarsa diğer insanlara yük olurlar." —Eflatun

• "Dünya uygarlığı bir savaşla yok olup, geriye kütüphanelerde saklanan nesnel bilgi içeriği kalırsa, uygarlığı yeniden kurmak mümkündür. Halbuki bu nesnel bilgi içeriği, yani kütüphaneler yok olup, yalnızca öznelerin öğrenme yeteneği kalsa, çağdaş uygarlığı yeniden inşa etmek hemen hemen imkânsızdır." —Popper

• Yunan felsefesi:

• "True opinions are a fine thing and do all sorts of good so long as they stay in their place, but they will not stay long.  They run away from a man’s mind; so they are not worth much until you tether them down by working out the reason. . . once they are tied down, they become knowledge." —Socrates

• Aydınlanma çağı:

• "When the doors of perception are cleansed the world will appear as it is: infinite." —William Blake

• Modernleşme çağı:

• "The mental characteristics of the system are immanent, not in some part, but in the system as a whole." —Bateson 1972

• "How is a leaf on a tree similar to a noun in a sentence? Both grammar and biological structure are products of communicational and organizational processes." —Bateson 1972

• Post-modern çağ:

• "We have transformed information into a form of garbage." —Neil Postman

3. Şu soruları yanıtlayın:

a) "Technology readiness" ve "technology acceptance" kavramlarını açıklayın. Bu kavramlar sizce bilgi ekolojisinin hangi özelliği içerisinde değerlendirilebilir?

b) "Panda sendromu" nedir? Panda sendromu ve kütüphaneler arasında ne gibi bir ilişki kurabiliriz?

8 Ekim: "Temel kavramlar"

Bu haftaki dersin slaytları ve okuma listesi şurada. (Eğer mümkünse slaytları cihazınıza indirerek incelemenizi öneririm, Google slaytlarla vb. açıldığında bazı linkler çalışmayabilir, bazı notları göremeyebilirsiniz.)

Derse gelmeden önce şu soruların yanıtları ile ilgili mutlaka hazırlık yapın:

1. Bilgi kullanımı açısından data-information-knowledge ilişkisini açıklayın. Bilgi yönetimi disiplini ile ilgili araştırmalar belirli bir tür "bilgi"ye odaklanmalı mı, neden?

2. Formal/informal bilgi ve yapılandırılmış/yapılandırılmamış (structured/unstructured) bilgi kavramları hangi özellikleri nedeniyle "bilgi kullanımı" dersi içerisinde ele alınıyor olabilir, neden?

3. Bilginin yaşam döngüsü (information life cycle) kavramının bilgi yönetimi açısından ne anlama geldiğini işletmeler açısından düşünerek açıklayın.

2021-2022 Güz - BBY 253 Bilgi Kullanımı: Ders içeriği ve gereklilikleri

Merhaba,

Bu dönem BBY 253 Bilgi Kullanımı dersi, Cuma günleri 13.30-16.30 arasında Zoom üzerinden gerçekleştirilecek. Dersin Zoom oturum bilgileri:

https://us04web.zoom.us/j/71717295584?pwd=REdGdkpYUlVDOTdaNzNVeTc1Zi9nQT09 

Meeting ID: 717 1729 5584, Passcode: QWiS8q

Derse eksiksiz olarak devam etmek zorunlu ve derslerle ilgili tüm duyurular (geçtiğimiz Bahar döneminde 1. sınıflar için oluşturduğumuz) Hangouts grubu ve bu ders blogu aracılığı ile paylaşılacak. 

Zoom oturumu ile ilgili bilgiler, yukarıda bahsettiğim Hangouts grubu ile sizlere iletilecek. O nedenle, eğer geçen dönem BBY 154 ve 156 dersleri için oluşturulan Hangouts grubunda yer almıyorsanız lütfen şu bağlantıyı kullanarak gruba en kısa sürede dahil olun.

Bu dönemki BBY 253 Bilgi Kullanımı dersinin içeriği ve gereklilikleri ile ilgili detayları şurada bulabilirsiniz.

Sorularınız olursa bana e-posta (soydal@gmail) ya da Hangouts grubudan yazabilirsiniz.

Derse devam zorunlu olduğu için, sizlere bildirilecek Zoom oturumunda, dersi alan herkesin 1 Ekim 2021 Cuma günü saat 13.30'da hazır bulunmasını rica ediyorum. 

7 Ocak: Dönem projesi sunumları

Gelecek hafta yapacağımız derste, gönüllü olarak dönem projesi yapan ekipler bizlere çalışmalarının sonuçlarını sunacaklar.

Görsel tasarımın, ürünlerin kullanımına ya da hedef kitleye mesaj ulaştırma başarısına nasıl etki ettiği konusunda farklı materyaller üzerinde inceleme yapmış olan bu arkadaşlarımız için sunum kurallarını aşağıda paylaşıyorum. Bu sunumlar üzerine yapacağımız sınıf için değerlendirme ve tartışmalardan final sınavında tüm sınıf sorumlu olacak.

Ekip üyeleri için sunum kuralları şöyle:

• Her bir sunum en fazla 10 dakika sürmeli (süreye lütfen çok dikkat edin ve dersten önce en az bir kere prova yapmış olun).
• Sunumda tüm ekip üyeleri konuşmalı ve konuyla ilgili gelebilecek sorulara hazırlıklı olmalı.
• Sunumlarda, dönem projesi için incelenen materyal ya da materyaller paylaşılmış olmalı.
• Sunumda, dönem projesi sonucunda elde edilen bulgular ve sonuçlara mutlaka yer verilmeli.
• Sunum içeriği hazırlanırken yararlanılan tüm kaynaklara ilgili slaytlarda atıf verilmiş ve bu kaynaklar sunum sonunda kaynakçada eksiksiz olarak listelenmiş olmalı.

31 Aralık: Kişisel bilgi yönetimi

Gelecek haftaki dersin slaytları ve okuma listesine şuradan erişebilirsiniz.

Derse gelmeden önce lütfen şu soruların yanıtlarına hazırlanın:

• Kişisel bilgi nedir?
• Kişisel veri nedir?
• Kişisel veriler korunabilir mi? Nasıl?
• Kişisel verilerin korunması ile “dijital vatandaşlık” arasında ne gibi bir ilişki vardır?
• “Kişisel bilgi yönetimi” neden bir araştırma konusudur?
• Aşırı bilgi yüklemesi (bilgi patlaması) ile kişisel bilgi yönetimi arasındaki bağlantı nedir?