30 Aralık 2018 Pazar

3 Ocak dersi için hazırlık: Örgütsel bilgi kullanımı

Gelecek hafta yapacağımız dersi, konuyla ilgili uzman hocalarımızdan biri olan Doç.Dr. Gülten Alır anlatacak.

Derse hazırlık için lütfen şu yazıyı dikkatlice okuyun ve ders sırasında size yöneltilebilecek sorulara hazırlıklı olun.


14 Aralık 2018 Cuma

20 Aralık dersi için yapılması gerekenler (Kişisel bilgi yönetimi)

Gelecek haftaki dersin konusu "kişisel bilgi yönetimi (personal information management)". Bu derse hazırlık için yapmanız gerekenler şöyle:
  1. Şu okuma listesini dikkatle inceleyin/okuyun:
  2. * Bu kaynaklara H.Ü. proxy ayarlarını yaparak ya da kampüs içinden ulaşabilirsiniz. 
  3. Bu kaynaklardan (ve ayrıca incelemek isterseniz konuyla ilgili başka kaynaklardan) elde ettiğiniz bilgilerden yola çıkarak, bu haftaki dersin öğrenme çıktıları sizce neler olabilir? Bunları bir sayfalık yazılı bir doküman olarak ders başında lütfen bana teslim edin.  
  4. Bunun, bireysel olarak yapmanız gereken bir çalışma olduğunu unutmayın.
Not: Öğrenme çıktısı; "öğrenim sürecini sorunsuz şekilde tamamlayan bir öğrencinin,
ne bileceğini, ne anlayabileceğini ve ne yapabileceğini ifade eden yetkinlikleri tanımlar". Bu çıktıların nasıl yazılabileceği ile ilgili daha detaylı bilgiyi şu sunumun özellikle 11., 12. ve 13. slaytlarından alabilirsiniz.

6 Aralık 2018 Perşembe

13 Aralık dersi için ödev: Bilginin görselleştirilmesi

Haftaya yapacağımız derse gelmeden önce üç ya da dörder kişilik ekipler oluşturup şu hazırlıkları yaparak ürünlerinizi derste sunmanız gerekiyor:

1. "Görsel tasarım ilkeleri ve infografik hazırlama başlıklı" bu sunumu dinleyin.

2. Şu adresi ve (gerekiyorsa farklı kaynakları da) inceleyip aşağıdaki soruların yanıtlarını tek bir görselle göstererek (infografik, grafik, şekil, vb.) verin:
  • MOOC nedir?
  • Bu adresteki 
    • çevrimiçi dersler neler? 
    • dersler hangi konuları kapsıyor? 
    • derslerin menşeileri hangi ülkeler ve üniversiteler? 
    • derslerin içeriği kaç farklı dilde sunulmuş?
  • Bu adreste sunulanlar arasında en fazla öne çıkan (talep edilen) konu ve/veya ders hangisi? 
    • Bunun nedenini neye bağlıyorsunuz (kanıt göstermelisiniz)?
Tek bir resim, pdf ya da tek slaytlık bir sunum dosyasından oluşan görselinize, grup üyelerinin adlarının ilk harfi ve soyadlarından oluşan (aralarda tire olacak şekilde) bir dosya adı vererek (örneğin=> M.Öztürk-G.Dağlı-E.Yılmaz.pdf) sizin için ayrılan şu klasöre dersten önce yüklemiş olun. (Klasörlere dosya yüklemek için muhtemelen gmail hesabınızla giriş yapmış olmalısınız.) 

Ders sırasında seçilecek ekipler görsellerini ve bunları nasıl ürettiklerini derste anlatacak.

4 Aralık 2018 Salı

7- "Big data" (Büyük veri) (6 Aralık dersi için yapılması gerekenler)

Bu hafta işleyeceğimiz "büyük veri" konusuyla ilgili slaytlar ve okuma listesi şurada.

Derse gelmeden önce şu sorularına yanıtlarını verebiliyor olmanız gerekiyor:

1. İnfografik nedir? Hangi amaçlarla kullanılır? Günümüzde öneminin giderek artıyor ve sıklıkla kullanılıyor olmasının sebebi nedir?

2. İnfografik ve "big data" arasında nasıl bir bağlantı kurulabilir?

3. "Büyük veri" şeklinde tanımlanabilmesi için bir veri yığınının ne kadar "büyük" olması ya da ne gibi nitelikler taşıyor olması gerekir? Büyük veri ne amaçla kullanılır?

4. Büyük veri kullanarak yürütebileceğiniz bir proje tasarlamanız gerekse hangi alanda ne tür veriler toplardınız? Hangi sonuca/sonuçlara ulaşmak için?

Geçen haftanın slaytları güncellendi (6-Sosyal medya ve bilgi doğrulama)

Bir önceki gönderide yer alan dosyayı daha önce indirdiyseniz lütfen yeni versiyon ile güncelleyin.

27 Kasım 2018 Salı

6- Sosyal medya ve bilgi doğrulama

Bu haftaki ders için aşağıdaki soruların yanıtlarını verip kavramların ne anlama geldiğini araştırın.
  • Aşağıdaki kavramları araştırın:
    • Viral
    • Monitoring
    • Troll
    • Citizen journalism (yurttaş gazeteciliği)
    • Post truth 
    • Filter bubbles 
    • Echoe chambers 
    • Confirmation bias (doğrulama yanlılığı)
    • Backfire effect (geri tepme etkisi)
    • Fact-checking
  • «International Fact-Checking Network fact-checkers’ code of principles» nedir, araştırın.
  • Sosyal ağlar duygu ağı olarak mı bilgi ağı olarak mı nitelendirilebilir? Neden? Açıklayın. 
Derse hazırlık için yararlanabileceğiniz slaytlar ve okuma listesi şurada.
Dikkat: Linkte verilen slaytlar güncellendi! (04/12/2018)

15 Kasım 2018 Perşembe

5- Sosyal medya ve bilgi kullanımı: Gelecek haftaki ders için hazırlık

Gelecek hafta yapacağımız derse hazırlanmak için lütfen aşağıdaki adımları izleyin:
  • Ders slaytları, slaytlarda yapılan göndermeler (videolar vb. de dahil) ve okuma listesine çalışın (ilgili sunum şurada).
  • Doktora dersi kapsamında Elçin Keleş adlı öğrencimizin hazırladığı şu sunumu (ve ilgili linkleri) inceleyin.
  • Black Mirror adlı dizinin "Nosedive" adlı bölümünü (S3-E1) izleyin.


12 Kasım 2018 Pazartesi

4- Değişen teknoloji ve bilgi kullanımı: Bu haftaki ders için hazırlık

Bu hafta yapacağımız dersin slaytları ve okuma listesini, derste şu soruların yanıtlarını verecek şekilde inceleyin/okuyun:

1. "Digital divide" nedir?
a) Bu kavram bilgi kullanımı bağlamında nasıl değerlendirilebilir?
b) Bu problem "teknoloji hazırbulunuşluğu" bağlamında nasıl değerlendirilebilir?
c) Bu problemi aşmak için neler yapılıyor?
d) Bu problemi aşmak için neler yapılabilir?

2. "Medya ekolojisi"ni açıklayın.

3. "Personalization" ve "customization" arasındaki farkı, slaytlarda yer almayan örnekler bularak açıklayın.

4. "Bilgi davranışı" (information behaviour) ne demek? Bilgi yönetimi disiplini açısından değerlendirdiğine "bilgi davranışı" neleri etkiler?

5. "Ağ insanları"nın özelliklerini düşünerek bu kişilerin bilgi davranışlarını değerlendirin.

6. Mobil bilgi kullanımı, geleneksel bilgi kullanımı ile kıyaslandığında ne gibi avantaj ve dezavantajlar sıralanabilir?


8 Kasım 2018 Perşembe

Dönem projesi yapacak ekipler

Dönem projesi yapacak olan ekipler şu dokümandaki bilgileri mümkün olan en kısa sürede doldurabilir mi lütfen.

30 Ekim 2018 Salı

8 Kasım dersi için hazırlık

8 Kasım'da yapacağımız derse hazırlık için;

1. Şu soruları yanıtlamanız gerekiyor:

a) “Technology readiness” ve “technology acceptance” kavramlarını açıklayın.
Bu kavramlar sizce bilgi ekolojisinin hangi özelliği içerisinde değerlendirilebilir?

b) “Panda sendromu“ nedir? Panda sendromu ve kütüphaneler arasında ne gibi bir ilişki kurabiliriz?



2. Şu özdeyişler üzerine düşünün, tartışın ve bunları bilgi ekolojisi açısından yorumlayın:


"İnsanlar yazıyı öğrenirlerse akıllarına  unutkanlık aşılanır; bellek alıştırması yapmayı bırakırlar. Çünkü yazılı olana güvenirler; şeyleri ezbere değil, dışsal işaretler aracılığıyla hatırlamaya çalışırlar. Keşfettiğiniz şey bellek için değil, hatırlama için bir reçetedir. Ve size inananlara sunduğunuz şey gerçek bir hikmet değil, sadece onun görüntüsüdür. Çünkü size inananlara birçok şey söyleyerek, ama öğretmeden, onları çok biliyorlarmış gibi gösterebilirsiniz. Oysa çoğunlukla hiçbir şey bilmezler. Ve insanlar gerçek hikmetle donatılmazlarsa diğer insanlara yük olurlar." —Eflatun

"Dünya uygarlığı bir savaşla yok olup, geriye kütüphanelerde saklanan nesnel bilgi içeriği kalırsa, uygarlığı yeniden kurmak mümkündür. Halbuki bu nesnel bilgi içeriği, yani kütüphaneler yok olup, yalnızca öznelerin öğrenme yeteneği kalsa, çağdaş uygarlığı yeniden inşa etmek hemen hemen imkânsızdır." —Popper


Yunan felsefesi:
"True opinions are a fine thing and do all sorts of good so long as they stay in their place, but they will not stay long.  They run away from a man’s mind; so they are not worth much until you tether them down by working out the reason. . . once they are tied down, they become knowledge." —Socrates


Aydınlanma çağı:
"When the doors of perception are cleansed the world will appear as it is: infinite." —William Blake


Modernleşme çağı:
"The mental characteristics of the system are immanent, not in some part, but in the system as a whole." —Bateson 1972

"How is a leaf on a tree similar to a noun in a sentence? Both grammar and biological structure are products of communicational and organizational processes." — Bateson 1972


Post-modern çağ:
"We have transformed information into a form of garbage." —Neil Postman

2-3 Bilgi ekolojisi

Geçen haftaki dersin devamı olarak 8 Kasım'da yapacağımız derste de bilgi ekolojisine yönelik kavramlar üzerinde duracağız. Bilgi ekolojisi konusu için kullandığımız slaytlar ve okuma listesine şuradan erişebilirsiniz.

16 Ekim 2018 Salı

18 Ekim dersi için hazırlık

Bu haftaki dersin slaytları ve okuma listesi şurada

Derse gelmeden önce şu soruların yanıtları ile ilgili mutlaka hazırlık yapın:

1. Bilgi kullanımı açısından data-information-knowledge ilişkisini açıklayın. Bilgi yönetimi disiplini ile ilgili araştırmalar belirli bir tür "bilgi"ye odaklanmalı mı, neden?

2. Formal/informal bilgi ve yapılandırılmış/yapılandırılmamış (structured/unstructured) bilgi kavramları hangi özellikleri nedeniyle "bilgi kullanımı" dersi içerisinde ele alınıyor olabilir, neden?

3. Bilginin yaşam döngüsü (information lifecycle) kavramının bilgi yönetimi açısından ne anlama geldiğini bu haftaki derste bahsedilen diğer kavramlarla da birleştirerek açıklayın.


Derse (haftalık olarak) hazırlık yapmak için kullanabileceğiniz kaynaklar


  • Derse haftalık olarak hazırlık yaparken İpek Hoca'nın geçen yıllarda Bilgi Kullanımı dersine yardımcı kaynak olarak hazırladığı şu doküman (ve kaynakçasından) yararlanabilirsiniz.
  • Her hafta işlediğimiz konular ve derse hazırlık soruları bu blogda yer alıyor. Özellikle hazırlık sorularını her hafta buradan ders öncesinde yayımlıyor olacağım. Geçen dönemki hazırlık soruları için bu blogda yer alan geçmiş gönderilere bakabilirsiniz.
  • Geçen döneme ait ders slaytlarına ve ilgili konunun okuma listelerine şu klasörden topluca erişebilirsiniz.

11 Ekim 2018 Perşembe

2018-2019 Öğretim Yılı ders içeriği ve kuralları

Merhaba,

Bu dönem işlenecek BBY 253 Bilgi Kullanımı dersi ile ilgili ders gerekliliklerini ve diğer detayları aşağıda (ve şurada) bulabilirsiniz.


BBY 253 Bilgi Kullanımı

(2018-2019 Güz)
Ders Gereklilikleri ve Değerlendirme



Proje ödevi (isteğe bağlı): [25 Ekim 2018 tarihine kadar bana gruplarınız ve seçtiğiniz materyalle ilgili bilgi vermeyi lütfen unutmayın.]
    • Konu: Günlük hayatta kullanılan ve bilgi veya mesaj içeren görsel materyallerin (afiş, davetiye, broşür vb.) değerlendirilmesi
    • İçerik: 
      • Proje ödeviniz için seçtiğiniz materyalin türü ne ise (film afişi, turizm afişi, tanıtım broşürü, katalog, menü vs.) onu tanıtmalı/tanımlamalısınız (verdiğiniz her bilgi için mutlaka kaynak göstermelisiniz). 
      • Seçtiğiniz materyal türünün bilgiyi ya da vermek istediği mesajı hem görsel hem de içerik açısından ne şekilde sunması gerektiğini ve bunun nedenlerini açıklamalısınız (verdiğiniz her bilgi için mutlaka kaynak göstermelisiniz). 
      • Elinizdeki örneği, dahil olduğu türün özelliklerine göre değerlendirmelisiniz (bir önceki maddede listelediğiniz kriterlere uyuyor mu, hangi açılardan eksik, neden, tasarımı materyalin amacına uygun mu, kullanışlı mı, aradığınız bilgiyi kolay bulabiliyor musunuz, ana tema ya da mesaj ilk olarak gözünüze çarpıyor mu, vs.). 
      • Kendinizi elinizdeki örneği kullanan/gören potansiyel kullanıcı/müşterinin yerine koysanız elinizdeki örneğin nasıl olmasını tercih ederdiniz, açıklamalısınız (düğün davetiyesi, billboard, afiş, kitap kapağı gibi tek sayfalık örnekleri inceleyen arkadaşlarımıza daha iyi, tasarıma sahip ve içeriğin sunumu açısından daha doğru olan örnekler bulup karşılaştırmalarını öneririm). 
      • Eğer isterseniz elinizdeki "kötü" örneği nedenlerini belirterek eleştirdikten sonra olması gerekenin ne olduğunu da bir "iyi" örnek üzerinden anlatabilirsiniz. 
      • Kendisine çok güvenenler "iyi" örnek bulamazsa kendileri de tasarlayabilirler. (Bu maddeyi yerine getirmeniz zorunlu değil.) 
    • Rapor: 
      • Yazılı raporunuzun ilgili kısımlarında mutlaka literatüre atıf yapılmış olmalı, tüm atıflar mutlaka rapor sonunda listelenmiş olmalı (APA'nın atıf ve kaynakça düzenleme kurallarına uygun şekilde kaynak göstermiş olmalısınız). 
      • Yazılı raporunuzun sonuna incelediğiniz kaynağa ait görseli eklemeli ya da görüntüleyebileceğimiz bir link vermelisiniz. 
      • Yazılı raporunuz Times New Roman yazı formatında, metin 12 punto (normal), başlıklar 14 punto (koyu) yazılmalı ve metin tek aralıklı olarak düzenlenmeli. Bu düzenle hazırlanan rapor, kapak ve ek kısmı hariç 10 sayfayı geçmemeli (kapak ve ek kısımları zorunlu değil, isterseniz ya da gerekirse kullanabilirsiniz). 
      • Yazılı raporun giriş kısmında gruptaki herkesin görevleri, hangi başlık/başlıklarla ilgili nasıl çalışmalar yaptıkları kısaca açıklanmalı. 
      • Raporlar basılı olmayacak, e-posta ile gönderilecek, raporların son teslim tarihi: 26 Aralık 2018 Çarşamba
      • Sunum tarihleri ise grup sayısına göre belirlenecek ancak muhtemelen sunumlar dersin son bir ya da iki haftasında yapılacak. 
      • Önceki yıllarda yapılan ödevler arasından seçtiğim bir örneğe şuradan ulaşabilirsiniz (örnekte yer alan versiyon üzerinde hiçbir düzeltme yapılmadı, öğrencilerin sunduğu şekliyle size aktarıyorum). İncelenen ya da benim incelenmesini önerdiğim materyallerden bazılarına ait görüntüler de aşağıda: 


Bir kırtasiyenin reklam afişi örneği
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgrmyqX7oxu9wvR4hCVvw8IHCGkVYCVIkGaFl0Mx85-sDb4cloK5Kd5XvsD5YPXC2D4RJD4D4c8RecY9v4X7AtdsH6nlZXx2PdgYVedrkMuyPJDUhiaE2QMqWyazK7xIViXJY00df5NC5eJ/s320/afi%C5%9F.jpg


Billboard örneği
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEikdFFKcpuarKeimqLxWWG-KWc6taDNON4vGZVKgYESG5fOEI2mYQ9jXRLt4MIY6dw7yBDdFRNreKjxWYfCcO5D3pkESWp-U7MoVLc854MOOiFHLLMthNxE0hTq0BfyoY-EggxnbTivGvtR/s320/billboard.jpg


Düğün davetiyesi örneği
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjBUyxDw9P_sx7_Iy9gaRctu3G9v4IbNaxz8bayze4y2JpgN5ExIxISdZmu3vugaDCbqR1dc6TsCCeCHaVoRnxRbK2fD-Z-F8fzopQ2LdRdHhtoUjH7y6iSays6v45WnvZLAi3cI9vWdVB-/s320/davetiye.jpg