19 Aralık dersi için hazırlık: Örgütsel bilgi yönetimi

Gelecek haftaki dersi, konuk hocamız Doç. Dr. Gülten Alır anlatacak. Ders slaytları, slaytlar için kullanılan kaynaklar ve okuma listesine şuradan erişebilirsiniz. (16.12.2019'da güncellendi.)

Derse gelmeden önce lütfen aşağıdaki videoyu izleyin ve metinleri okuyun.

• "'Teknoloji Her Yerde' endüstri 4.0 ile üretim yapan Türk şirketinin fabrikasını gezdi" (CNN TÜRK, 2019)
• "Bilgi Yönetimine Giriş" (Dinçmen, 2010, "Bilgi Yönetimi ve Uygulamaları" içinde)
• "Bilgi Yönetimi Modelleri" (Öztemel, 2010, "Bilgi Yönetimi ve Uygulamaları" içinde)
• "Bilgi Yönetimi Stratejiniz Ne?" (Hansen, Nohria ve Tierney, 2001)

5-12 Aralık dersleri için hazırlık: Big data (Büyük veri)

Önümüzdeki iki haftada işleyeceğimiz "büyük veri" konusuyla ilgili slaytlar ve okuma listesi şurada. (Slaytlar güncellendi: 12.12.2019)

Derse gelmeden önce sunumda işaret edilen kaynakları okuyun ve şu videoyu izleyin ("Açık erişim ve açık bilim", Y. Tonta, 2015).

Derse geldiğinizde şu sorularına yanıtlarını verebiliyor olmanız gerekiyor:

1. İnfografik nedir? Hangi amaçlarla kullanılır? Günümüzde öneminin giderek artıyor ve sıklıkla kullanılıyor olmasının sebebi nedir?

2. İnfografik ve "big data" arasında nasıl bir bağlantı kurulabilir?

3. "Büyük veri" şeklinde tanımlanabilmesi için bir veri yığınının ne kadar "büyük" olması ya da ne gibi nitelikler taşıyor olması gerekir? Büyük veri ne amaçla kullanılır?

4. Büyük veri kullanarak yürütebileceğiniz bir proje tasarlamanız gerekse hangi alanda ne tür veriler toplardınız? Hangi sonuca/sonuçlara ulaşmak için?

5 Aralık dersi için ödev: Bilginin görselleştirilmesi

Haftaya yapacağımız derse gelmeden önce üç ya da dörder kişilik ekipler oluşturup şu hazırlıkları yaparak ürünlerinizi derste sunmanız gerekiyor:

1. "Görsel tasarım ilkeleri ve infografik hazırlama başlıklı" bu sunumu dinleyin.

2. Şu adresi ve (gerekiyorsa farklı kaynakları da) inceleyip aşağıdaki soruların yanıtlarını tek bir görselle göstererek (infografik, grafik, şekil vb.) verin:

• MOOC nedir?
• Yukarıda belirtilen adresteki 
• çevrimiçi dersler neler? 
• dersler hangi konuları kapsıyor? 
• derslerin menşeileri hangi ülkeler ve üniversiteler? 
• derslerin içeriği kaç farklı dilde sunulmuş?
• Bu adreste sunulanlar arasında en fazla öne çıkan (talep edilen) konu ve/veya ders hangisi? 
• Bunun nedenini neye bağlıyorsunuz (kanıt göstermelisiniz)?

Tek bir resim, pdf ya da tek slaytlık bir sunum dosyasından oluşan görselinize, grup üyelerinin adlarının ilk harfi ve soyadlarından oluşan (aralarda tire olacak şekilde) bir dosya adı vererek (örneğin=> M.Öztürk-G.Dağlı-E.Yılmaz.pdf) sizin için ayrılan şu klasöre dersten önce yüklemiş olun. (Klasörlere dosya yüklemek için muhtemelen gmail hesabınızla giriş yapmış olmalısınız.) 

Ders sırasında seçilecek ekipler, görsellerini ve bunları nasıl ürettiklerini derste anlatacak.

Information disorder: Mis-information, dis-information, mal-information

İnsanların yoğun olarak kullandığı sosyal ağlarda yayımlanan içeriğin rasyonel değil duygusal temellere dayandığı, bunun gerçek dışı bilginin üretimi ve yayılmasına olan etkisi ve bu sayede ortaya çıkan "bilgi kargaşası" hakkındaki şu yazıyı lütfen dikkatlice okuyun:

https://firstdraftnews.com/coe_infodisorder/

28 Kasım dersi için hazırlık: Sosyal ağlar ve bilgi doğrulama

28 Kasım'da yapacağımız derse hazırlık için yararlanabileceğiniz slaytlar ve okuma listesi şurada ve şurada.

Derse hazırlık için ayrıca aşağıdaki soruların yanıtlarını verip kavramların ne anlama geldiğini araştırın.

- Collaborative searching nedir, bu konuda ne tür araştırmalar yapılmaktadır?

- Aşağıdaki kavramları araştırın:

• Viral
• Troll
• Citizen journalism (yurttaş gazeteciliği)
• Post-truth 
• Filter bubbles 
• Echoe chambers 
• Confirmation bias (doğrulama yanlılığı)
• Halo effect (halo etkisi)
• Backfire effect (geri tepme etkisi)
• Fact-checking

- «International Fact-Checking Network fact-checkers’ code of principles» nedir?

- Sosyal ağlar duygu ağı olarak mı bilgi ağı olarak mı nitelendirilebilir? Neden? Açıklayın.

14 Kasım dersi için hazırlık: Değişen teknoloji ve bilgi kullanımı

Bu hafta yapacağımız dersin slaytları ve okuma listesini, derste şu soruların yanıtlarını verecek şekilde inceleyin/okuyun:

1. "Digital divide" nedir?
a) Bu kavram bilgi kullanımı bağlamında nasıl değerlendirilebilir?
b) Bu problem "teknoloji hazırbulunuşluğu" bağlamında nasıl değerlendirilebilir?
c) Bu problemi aşmak için neler yapılıyor?
d) Bu problemi aşmak için neler yapılabilir?

2. "Medya ekolojisi"ni açıklayın.

3. "Personalization" ve "customization" arasındaki farkı, slaytlarda yer almayan örnekler bularak açıklayın.

4. "Bilgi davranışı" (information behaviour) ne demek? Bilgi yönetimi disiplini açısından değerlendirdiğine "bilgi davranışı" neleri etkiler?

5. "Ağ insanları"nın özelliklerini düşünerek bu kişilerin bilgi davranışlarını değerlendirin.

6. Mobil bilgi kullanımı, geleneksel bilgi kullanımı ile kıyaslandığında ne gibi avantaj ve dezavantajlar sıralanabilir?

24 Ekim dersi için hazırlık: "Bilgi Ekolojisi"

"Bilgi Ekolojisi" başlıklı ders için kullanacağımız slaytlar şurada.

Derse hazırlık için;

1. Şu soruları yanıtlayın:

a) "Technology readiness" ve "technology acceptance" kavramlarını açıklayın.
Bu kavramlar sizce bilgi ekolojisinin hangi özelliği içerisinde değerlendirilebilir?
b) "Panda sendromu" nedir? Panda sendromu ve kütüphaneler arasında ne gibi bir ilişki kurabiliriz?

2. Şu özdeyişler üzerine düşünün, tartışın ve bunları bilgi ekolojisi açısından yorumlayın:

• "İnsanlar yazıyı öğrenirlerse akıllarına  unutkanlık aşılanır; bellek alıştırması yapmayı bırakırlar. Çünkü yazılı olana güvenirler; şeyleri ezbere değil, dışsal işaretler aracılığıyla hatırlamaya çalışırlar. Keşfettiğiniz şey bellek için değil, hatırlama için bir reçetedir. Ve size inananlara sunduğunuz şey gerçek bir hikmet değil, sadece onun görüntüsüdür. Çünkü size inananlara birçok şey söyleyerek, ama öğretmeden, onları çok biliyorlarmış gibi gösterebilirsiniz. Oysa çoğunlukla hiçbir şey bilmezler. Ve insanlar gerçek hikmetle donatılmazlarsa diğer insanlara yük olurlar." —Eflatun
• "Dünya uygarlığı bir savaşla yok olup, geriye kütüphanelerde saklanan nesnel bilgi içeriği kalırsa, uygarlığı yeniden kurmak mümkündür. Halbuki bu nesnel bilgi içeriği, yani kütüphaneler yok olup, yalnızca öznelerin öğrenme yeteneği kalsa, çağdaş uygarlığı yeniden inşa etmek hemen hemen imkânsızdır." —Popper
• Yunan felsefesi:
• "True opinions are a fine thing and do all sorts of good so long as they stay in their place, but they will not stay long.  They run away from a man’s mind; so they are not worth much until you tether them down by working out the reason. . . once they are tied down, they become knowledge." —Socrates
• Aydınlanma çağı:
• "When the doors of perception are cleansed the world will appear as it is: infinite." —William Blake
• Modernleşme çağı:
• "The mental characteristics of the system are immanent, not in some part, but in the system as a whole." —Bateson 1972
• "How is a leaf on a tree similar to a noun in a sentence? Both grammar and biological structure are products of communicational and organizational processes." — Bateson 1972
• Post-modern çağ:
• "We have transformed information into a form of garbage." —Neil Postman